Humanitas onderwerpen

Blader hieronder op hoofdstuk
Mijn verslag (0)

Selecteer artikelen uit ons verslag.

voeg toe aan Mijn verslag Ga naar Mijn verslag

Deel Artikel

Ontwikkelingen in onze omgeving

Hoe staat Nederland ervoor?

Het recente rapport van het Sociaal en Cultureel Planbureau De sociale staat van Nederland 2015 stelt dat het met veel Nederlanders redelijk goed gaat qua inkomen en werkgelegenheid. Maar de verschillen tussen de groepen in onze samenleving zijn niet verkleind, integendeel. Met een kwart van de mensen in een kwetsbare situatie (doorgaans een opeenstapeling van gering inkomen, lage opleiding, geen of slecht betaald werk en een matige tot slechte gezondheid) gaat het minder goed. Het ziet er ook niet naar uit dat daar op korte termijn verbetering in optreedt. Het aantal mensen dat als gevolg van de economische crisis onder de armoedegrens leeft, is sinds 2007 toegenomen van 850.000 tot 1,25 miljoen in 2013 (SCP 2016: Een lang tekort). Veel van onze deelnemers en hun kinderen bevinden zich in deze uitzichtloze situatie.

Decentralisaties in zorg

De stelselherziening in het sociale domein is per 2015 ingegaan. Hoewel het op meerdere terreinen kraakt en piept, lijkt het erop dat de meeste gemeenten hun nieuwe taken zorgvuldig oppakken. Desondanks zijn er nog de nodige problemen in de thuiszorg, in de jeugdzorg en met de persoonsgebonden budgetten. De veranderingen raken het werk van Humanitas in sterke mate. Het beroep dat op de informele zorg (mantelzorg en vrijwilligerswerk) wordt gedaan, neemt fors toe. De cijfers in dit jaarverslag geven dat ook aan. Humanitas gaat telkens weer na of dit appel past bij de aard en bedoeling van ons vrijwilligerswerk. Zo niet, dan is het zaak om tijdig op de rem te staan. Inmiddels hebben onze afdelingen met 265 van de 393 gemeenten samenwerkingsafspraken.

Veranderingen in het vrijwilligerswerk

In het algemeen, aldus het SCP-rapport ‘De sociale staat van Nederland’, verandert de mate van inzet op het gebied van vrijwilligerswerk in Nederland overigens maar weinig. Het aantal vrijwilligers lijkt iets af te nemen, vooral bij jongeren. De tijd die men er per week aan besteedt, neemt daarentegen iets toe. Ook zijn er signalen dat vrijwilligers zich vaker dan voorheen inzetten op lokaal niveau en in kleine informele verbanden. Verder nemen activiteiten via het internet in omvang toe; soms gaan ze deel uitmaken van bestaande activiteiten.

Waar staan we?

Deze ontwikkelingen nodigen Humanitas uit duidelijk aan te geven welke plek en positie wij hierbij innemen. Wat hebben we te bieden en wat niet? Wat doen we wel en wat niet? Waar zijn we goed in? Hoe zien wij de samenwerking met andere organisaties? Deze vragen zijn beantwoord in de hoofdbestuursnotitie ‘Humanitas, de decentralisaties en de Wmo’. De kern en de kracht van Humanitas ligt in tijdelijke, ondersteunende en begeleidende contacten die mensen in staat stellen zichzelf weer beter te kunnen redden (zelfredzaamheid) en mee te kunnen blijven doen (participatie). Daartoe werken we bij veel activiteiten intensief samen met beroepsmatig werkzame organisaties in zorg en welzijn. In alle districten werd en wordt regelmatig aandacht besteed aan de gevolgen van de decentralisaties voor het werk van de afdelingen. Deze specifieke aandacht is ook de komende jaren nodig omdat de gevolgen van ingrijpende stelselwijzigingen vaak pas op langere termijn duidelijk worden.

Toekomstagenda Informele Zorg

Diverse organisaties in de informele zorg hebben met het ministerie van VWS een Toekomstagenda Informele Zorg opgesteld om de samenwerking tussen de formele (beroepsmatige) en informele zorg te versterken. Humanitas speelde hierin een actieve rol. Op basis van dit advies heeft de Tweede Kamer een amendement aangenomen bij de begroting van VWS 2015. Landelijk werkende vrijwilligersorganisaties krijgen financiële steun bij onder andere het voorbereiden van vrijwilligers op complexer wordende vragen. Het plan dat Humanitas daartoe heeft ingediend, is goedgekeurd. Daardoor kunnen wij de komende drie jaar een beroep op deze middelen doen.

Instroom migranten en asielzoekers

2015 kende een sterke toename van het aantal vluchtelingen uit het Midden-Oosten en Noord-Afrika. Het kost Europa grote moeite om daarop een antwoord te vinden. Ook in Nederland moet voor heel veel vluchtelingen opvang worden georganiseerd. De publieke opinie keert zich daar vaak heftig tegen. Desondanks zetten veel mensen zich op vrijwillige basis in voor de steun aan deze kwetsbare groep. Ook vanuit Humanitas. Wij richten ons vooral op degenen die een tijdelijke verblijfsstatus hebben en dus (voorlopig) mogen blijven. Humanitas heeft hiervoor opnieuw de samenwerking met Vluchtelingenwerk gezocht. Onze vrijwilligers helpen bij taalverwerving en inburgering. Bovendien hebben we samen met enkele andere organisaties het initiatief genomen de beeldvorming rondom vluchtelingen te nuanceren. Dit moet leiden tot een campagne in juni 2016.

Werkloosheid en vrijwilligerswerk

Evenals verleden jaar waren er regelmatig meningsverschillen met het UWV. De uitkeringsinstantie geeft niet altijd toestemming aan mensen met een werkloosheidsuitkering om vrijwilligerswerk bij Humanitas te doen. Ook niet als het werkzaamheden betreft die nooit anders dan door vrijwilligers zijn uitgevoerd, bijvoorbeeld een bestuurslidmaatschap van een afdeling. In een gezamenlijke inspanning in NOV-verband (Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk) zijn gesprekken gestart met het UWV en het ministerie van SZW. Dit heeft geleid tot een beleidswijziging die meer ruimte biedt voor het doen van vrijwilligerswerk met behoud van WW-rechten. De minister ziet vrijwilligerswerk vooral als een goed middel tot participatie en verkleining van de afstand tot de arbeidsmarkt. Van verdringing van reguliere banen door vrijwilligerswerk mag echter geen sprake zijn.

Gratis Verklaringen Omtrent het Gedrag?

In de afgelopen drie jaren is er een proef gehouden met het gratis verstrekken van een Verklaring Omtrent het Gedrag aan vrijwilligers die zich inzetten voor minderjarigen of voor mensen met een verstandelijke beperking. De staatssecretaris heeft deze proef vorig jaar omgezet in een permanente regeling. Humanitas heeft zich in 2015 samen met de NOV ingezet om deze voorziening uit te breiden naar alle vrijwilligers. Eind van het jaar werd echter duidelijk dat de kosten voor een VOG voor de andere categorieën vrijwilligers juist fors gaan stijgen. We gaan, opnieuw samen met de NOV, deze kostenverhoging proberen terug te draaien: het vormt immers een onwenselijke belemmering voor het doen van vrijwilligerswerk.